Staropolskie wierzenia
Znikły gontyny, rozpierzchli się obrzędy sprawujący żercy, pogasły znicze, w ziemie zapadły się posagi Bogów, zatarły się o nich nawet wspomnienia - ale dusze ludu pozostały pogańskie. Bóg dla nich to zawsze słoneczna siła życia, mniejsza czy ukryta pod nazwa Dadźbóg - Swarożyca, czy pod inną. Mieszkańcy wsi, z dziada pradziada żyjący w zależności od sił przyrody czcza ją głęboko, sami wyrastają jak drzewo lub źdźbło zboża wszystkimi korzeniami tkwiące w ziemi, która żywi - Bóg ich zatem nie jest oderwany od przyrody, lecz uzmysławia siły żywe. Każdego Boga lud może przyjąć, lecz go sobie wytłumaczy zgodnie ze swymi pogańskimi na świat poglądami...
Według jednej z licznych hipotez w tej kwestii, określenie Słowianie jest słowem pochodzenia rdzennie słowiańskiego i wzięło się od “słowa”. Słowianie - byliby to zatem ludzie "znający słowa", potrafiący mówić, w odróżnieniu od innych ludów, z którymi Słowianie się zetknęli, a którzy posługiwali się niezrozumiałym dla nich językiem (por. Niemcy - "niemi, ludzie, którzy nie mówią (zrozumiałym językiem)"). Potwierdza to tezę, że ukształtowanie się etnicznej świadomości Słowian nastąpiło w momencie zetknięcia się ich z innymi ludami.
Inna teoria mówi o obcej etymologii tego wyrazu, prawdopodobnie celtyckiego lub germańskiego pochodzenia. Badacze J. Peisker i H. Łowmiański określali pochodzenie nazwy Słowian od “slovy”- czyli błota. Tłumaczyli to upodobaniem naszych przodków do wilgotnych terenów. W tej kwestii nie ma jednak jednoznacznego wyjaśnienia.
Słowianie – kryterium lingwistyczne - ogół ludności posługującej się językami słowiańskimi. Najliczniejsza indoeuropejska grupa ludnościowa w Europie, zamieszkująca wschodnią, środkową oraz południową część tego kontynentu.
Do Słowian zalicza się: Białorusinów, Bośniaków, Bułgarów, Chorwatów, Czarnogórców, Czechów, Kaszubów, Ślązaków, Łemków, Macedończyków, Polaków, Rosjan, Serbołużyczan, Serbów, Słowaków, Słoweńców i Ukraińców oraz ponad 140 pomniejszych grup.
W przeszłości istniały również grupy
- Słowian dackich
- Słowian panońskich
- Słowian połabskich
Mniej więcej do połowy XIX w. za Słowian uważano również Wołochów i Mołdawian (zobacz: Alexandru Cihac).
Znaczne rozprzestrzenienie Słowian zaważyło na wyodrębnieniu się trzech grup językowych:
- Słowian zachodnich
- Słowian wschodnich
- Słowian południowych
- Państwo Samona (pierwsza połowa VII w.): założone przez kupca frankijskiego Samona około 624 r. Prawdopodobnie miało charakter związku plemion. Samon dał się poznać jako waleczny władca Słowian, który toczył wojny z Awarami i Frankami. Po jego śmierci państwo rozpadło się.
- Karantania: państwo założone przez słowiańskie plemię Karantan. Głównym ośrodkiem był Krnski Grad (okolice dzisiejszego Klagenfurtu w Austrii). Od lat czterdziestych VIII wieku zależne od królestwa Franków. Po klęsce powstania Ljudewita w latach dwudziestych IX wieku jego odrębność została zlikwidowana.
- Bułgaria: państwo założone przez turecki lud Protobułgarów. Stojący na ich czele chan Asparuch w 681 roku podporządkował swej władzy Słowian zamieszkujących Dobrudżę. W IX wieku Protobułgarzy ulegli slawizacji.
- Slawonia: państwo ze stolicą w Sisak powstało prawdopodobnie w końcu VIII wieku. Było zależne od królestwa Franków. Władca Slawonii, książę Ljudewit, wzniecił w roku 819 powstanie przeciw Frankom. Zostało ono jednak stłumione, a około 838 roku Slawonia została włączona do państwa frankijskiego.
- Chorwacja: państwo ze stolicą w Ninie powstało na przełomie VIII i IX wieku. Na początku IX wieku jego władca Borna przyjął chrzest.
- Księstwo Nitrzańskie: Jest najstarszym znanym organem państwowym Proto-Słowaków. Początkowo niezależne, od 833 część Państwa Wielkomorawskiego.
- Państwo wielkomorawskie: powstało ok. 830 r. na ziemiach Moraw i Słowacji. Jego pierwszy władca to Mojmir I. Upadło ok. 906 roku w wyniku najazdu Madziarów.
- Księstwo Błatneńskie (840-876)
| 
